Paano pinagpapasyahan ang sustento sa asawa sa British Columbia?
Walang awtomatikong karapatan sa sustento sa asawa (spousal support). Dapat munang ipakita ng isang asawa na may karapatan siya rito (entitlement), na nakasalalay sa epektong pang-ekonomiya ng relasyon at ng pagkasira nito. Ang halaga at tagal ay nakabatay sa kung gaano katagal namuhay nang magkasama ang mag-asawa, sa papel na ginampanan ng bawat isa, at sa kanilang kakayahang pinansiyal at pangangailangan, at ginagamit ang Mga Gabay na Alituntunin sa Sustento ng Asawa (Spousal Support Advisory Guidelines) para makakuha ng isang hanay.
Inuuna ang karapatan sa sustento
Ang Batas sa Diborsiyo (Divorce Act) at ang Batas sa Pamilya (Family Law Act) ng BC ay nagtatakda ng parehong apat na layunin: kilalanin ang mga pakinabang at kawalang pang-ekonomiya na idinulot ng relasyon at ng pagkasira nito; hatiin ang pinansiyal na kahihinatnan ng pag-aalaga sa mga anak bukod sa sustento sa anak; pagaanin ang hirap pang-ekonomiya mula sa pagkasira ng relasyon; at, hangga't maaari, itaguyod ang pagsasarili sa kabuhayan ng bawat asawa sa loob ng makatwirang panahon. Ang asawang nag-iwan ng karera para magpalaki ng mga anak, o na biglang bumagsak ang antas ng pamumuhay sa paghihiwalay, ay karaniwang pumapasa sa pamantayang ito. Ang maikling relasyon ng dalawang taong kayang buhayin ang sarili ay karaniwang hindi.
Hindi salik ang maling asal sa loob ng kasal. Hayag itong sinasabi ng Divorce Act.
Halaga at tagal
Kapag naipakita na ang karapatan sa sustento, tinitimbang ng korte ang kalagayan, kakayahang pinansiyal, pangangailangan, at iba pang sitwasyon ng bawat asawa, kasama ang haba ng panahong namuhay silang magkasama, ang mga tungkuling ginampanan ng bawat isa, at anumang kasunduan o utos tungkol sa sustento. Ang sustento ay maaaring pana-panahon, minsanang bayad, o pareho, para sa takdang panahon o walang takdang panahon.
Ang Spousal Support Advisory Guidelines
Ang Advisory Guidelines, na inilathala ng pederal na Department of Justice, ay hindi batas, ngunit regular itong ginagamit ng mga korte sa BC bilang panimula para sa halaga at tagal. Nagbibigay ito ng hanay batay sa kita ng mag-asawa, sa haba ng relasyon, at kung nagbabayad din ng sustento sa anak. Kung saan sa hanay mapupunta ang isang kaso, at kung lalabas ito sa hanay, ay depende sa mga katotohanan.
Sino ang maaaring maghabol, at hanggang kailan
Ang mga kasal na mag-asawa ay maaaring maghabol sa ilalim ng alinmang batas. Ang mga hindi kasal ay naghahabol sa ilalim ng Family Law Act, na itinuturing na mag-asawa ang dalawang tao kapag namuhay sila sa isang relasyong tulad ng kasal (marriage-like relationship) nang dalawang tuloy-tuloy na taon, o mas maaga kung may anak sila. Ang kasal na asawa ay dapat magsimula ng paghahabol sa loob ng dalawang taon mula sa utos ng diborsiyo; ang hindi kasal, sa loob ng dalawang taon mula sa paghihiwalay.
Mga kasunduan tungkol sa sustento sa asawa
Maaaring magkasundo ang mag-asawa tungkol sa sustento, kasama ang pagpapalaya sa lahat ng sustento, at ang kasunduang isinampa sa korte ay maipapatupad gaya ng isang utos. Maaari lamang ipawalang-bisa ng korte ang kasunduang may saksi dahil sa hindi pagsisiwalat, hindi wastong pagsasamantala sa asawang mahina ang kalagayan, hindi pag-unawa ng isang asawa sa kasunduan, o mga karaniwang batayan sa batas ng kontrata, o kapag naging labis na hindi patas (significantly unfair) ang kasunduan dahil sa nagbagong kalagayan at sa mga layunin ng sustento.
Ang batas
Bawat link ay nagbubukas ng mismong seksiyon sa BC Laws o Justice Laws. Ang mga link ay papunta sa opisyal na tekstong Ingles. Sinuri noong November 9, 2026.
- Divorce Act, RSC 1985, c 3 (2nd Supp), s 15.2: mga utos sa sustento sa asawa: ang mga salik (s 15.2(4)), hindi isinasama ang maling asal (s 15.2(5)), ang mga layunin (s 15.2(6))
- Family Law Act, SBC 2011, c 25, s 160: ang tungkuling sustentuhan ang asawang may karapatan
- Family Law Act, s 161: ang mga layuning nagpapasya sa karapatan sa sustento
- Family Law Act, s 162: Halaga at tagal
- Family Law Act, ss 163 at 164: mga kasunduan tungkol sa sustento sa asawa, at kailan ito maaaring ipawalang-bisa ng korte
- Family Law Act, s 3: sino ang asawa: kasal, o dalawang taon sa relasyong tulad ng kasal, o may anak na magkasama
- Family Law Act, s 198: ang dalawang taong takdang panahon
- Spousal Support Advisory Guidelines (Department of Justice Canada): ang mga gabay na pormulang ginagamit ng mga korte para magtakda ng hanay
Itinatanong din ng mga tao
- May takdang panahon ba sa paghahabol ng sustento sa asawa sa BC?
- Oo. Sa ilalim ng Family Law Act, ang kasal na asawa ay may dalawang taon mula sa utos ng diborsiyo, at ang hindi kasal ay may dalawang taon mula sa paghihiwalay. Humihinto ang pagbilang habang nasa mediation o ibang proseso ng paglutas ng alitang pampamilya ang mag-asawa kasama ang isang propesyonal.
- Maaari ba kaming magkasundo na wala sa amin ang magbabayad ng sustento sa asawa?
- Oo. Pinapayagan ng Family Law Act ang isang asawa na palayain ang kabila sa obligasyon sa sustento sa asawa. Mananatili ang pagpapalaya maliban kung makita ng korte ang isa sa mga batayan para ipawalang-bisa ang kasunduan, kaya ang buong pagsisiwalat ng pananalapi at ang hiwalay na payong legal (independent legal advice) para sa bawat asawa ang nagpapatibay rito.
Basahin pa
Pangkalahatang impormasyon tungkol sa batas sa British Columbia, hindi payong legal. Nagbabago ang mga batas at magkakaiba ang bawat sitwasyon; kumausap ng abogado bago kumilos batay sa anumang nasa pahinang ito.Ang pahinang ito ay salin sa Tagalog ng pahinang Ingles at para sa sanggunian lamang. Kung may anumang pagkakaiba ang Tagalog at ang Ingles, ang Ingles ang masusunod.