Pareho ba ang kasunduan sa pagsasama (cohabitation agreement) at ang prenup, at maipapatupad ba ito sa BC?
Sa BC, pareho ang paraan ng paggana ng dalawa. Ang "prenup" (ibig sabihin, kasunduan bago o habang kasal, o marriage agreement) at ang kasunduan sa pagsasama (cohabitation agreement) ay parehong mga kasunduang ginawa bago o habang may relasyon tungkol sa mangyayari kung maghiwalay ang magkapareha, at ginagawa silang may bisa ng Batas sa Pamilya (Family Law Act). Maaari lamang ipawalang-bisa ng korte ang mga probisyon tungkol sa ari-arian o sustento sa asawa (spousal support) sa limitadong mga batayan, gaya ng hindi pagsisiwalat o hindi pag-unawa ng isang asawa sa kasunduan, o kapag naging labis na hindi patas (significantly unfair) ang kasunduan. Ang mga probisyon tungkol sa sustento sa anak (child support) at pag-aalaga ng anak na ginawa bago ang paghihiwalay ay walang bisa.
Magkaibang pangalan, parehong mga tuntunin
Hindi ginagamit ng batas ng BC ang mga salitang "prenup" o "cohabitation agreement". Pinapayagan ng Family Law Act ang dalawa o higit pang tao na gumawa ng kasunduan tungkol sa isang bagay na maaaring maging alitan sa batas pampamilya sa hinaharap, at sinasabi nitong may bisa sa kanila ang ganoong kasunduan. Totoo ito may ibinayad man o wala para rito, may abogado o mediator man na kasangkot o wala, at nakasampa man ito sa korte o hindi. Maaaring gawin ang kasunduan anumang oras: bago magsama o magpakasal ang magkapareha (prenup), o anumang oras pagkatapos nito (kung minsan ay tinatawag na postnup).
Para sa ari-arian, pinapayagan ng Batas ang mag-asawa na magkasundong hatiin ang ari-arian at utang nang pantay o hindi pantay, na ituring ang ari-arian bilang ari-ariang pampamilya (family property) o bilang hindi kasamang ari-arian (excluded property) kahit iba ang sasabihin ng Batas, at na tasahan ang halaga ng ari-arian sa sarili nilang paraan. Maaari rin silang magkasundo tungkol sa sustento sa asawa, kasama ang pagpapalaya sa isa't isa mula rito, at tungkol sa kung kailan magbabago o matatapos ang sustento, halimbawa kung magsimulang makisama sa ibang tao ang asawang tumatanggap.
Ang hindi maaaring itakda nang maaga ng mga kasunduang ito
Ang kasunduan tungkol sa sustento sa anak ay may bisa lamang kung ginawa ito pagkatapos ng paghihiwalay, o kapag maghihiwalay na ang magkapareha, para magkabisa sa paghihiwalay. Ganoon din ang kasunduan tungkol sa mga kaayusan sa pag-aalaga (parenting arrangements). Kaya ang kasunduan sa pagsasama o kasunduan bago o habang kasal na nilagdaan sa maagang bahagi ng relasyon ay hindi maaaring magtakda ng sustento sa anak o ng panahon ng pag-aalaga (parenting time), at pagpapasyahan ng korte ang mga iyon ayon sa batas na umiiral kapag naghiwalay ang magkapareha.
Kailan maaaring ipawalang-bisa ng korte ang mga probisyon tungkol sa ari-arian o sustento
Kung nakasulat ang kasunduan at ang bawat lagda ay sinaksihan ng hindi bababa sa isa pang tao (maaaring iisang tao ang sumaksi sa dalawang lagda), maaari lamang ipawalang-bisa o palitan ng korte ang mga probisyon tungkol sa ari-arian kung, noong ginawa ang kasunduan, hindi isiniwalat ng isang asawa ang mahahalagang ari-arian, utang, o iba pang kaugnay na impormasyon, hindi wastong sinamantala ng isang asawa ang kahinaan ng kabila, hindi naunawaan ng isang asawa ang uri o kahihinatnan ng kasunduan, o may iba pang batayan na magpapawalang-bisa sa isang karaniwang kontrata. Kahit noon, maaaring panatilihin ng korte ang kasunduan kung hindi naman magiging lubhang naiiba ang utos na gagawin nito.
Bukod dito, maaaring ipawalang-bisa ng korte ang mga probisyon tungkol sa ari-arian na naging labis na hindi patas, isinasaalang-alang kung gaano na katagal ginawa ang kasunduan, kung nilayon ng mag-asawa na magkaroon ng katiyakan, at kung gaano sila umasa rito. Ang mga probisyon tungkol sa sustento sa asawa ay sinusuri sa parehong paraan, na may dalawa pang konsiderasyon: ang mga pagbabago sa kalagayan ng isang asawa mula nang gawin ang kasunduan, at kung gaano nito natutugunan ang mga layunin ng sustento sa asawa.
Ang aplikasyon para ipawalang-bisa ang mga probisyon tungkol sa ari-arian o sustento sa asawa ay dapat gawin sa loob ng dalawang taon mula nang matuklasan ng asawa, o makatwirang dapat sana ay natuklasan, ang mga batayan.
Kailangan ba ninyo ng abogado?
Hindi ito hinihingi ng Batas. Ngunit ang bawat batayang nabanggit sa itaas ay tungkol sa kung paano ginawa ang kasunduan, at ang pinakakaraniwang hamon ay hindi isiniwalat ng isang asawa ang lahat o hindi niya naunawaan ang kanyang nilagdaan. Ang buong pagsisiwalat ng pananalapi ng dalawa, at hiwalay na payong legal (independent legal advice) para sa bawat isa, ang pinakamabuting sagot sa mga argumentong iyon makalipas ang maraming taon.
Maaari ba itong baguhin?
Oo, sa pamamagitan ng paggawa ng bagong kasunduan. Kapag binago ng bagong kasunduan ang naunang kasunduan, ang mga bahaging binago ay itinuturing na binawi at nananatiling may bisa ang natitirang bahagi ng naunang kasunduan. Maaari ring magsampa ang isang asawa ng abiso ng isang nakasulat at may saksing kasunduan sa ari-arian sa land title office (tanggapan ng pagpaparehistro ng titulo ng lupa) laban sa lupang saklaw nito; pagkatapos nito, hindi maaaring irehistro ang pagbebenta o pagsasangla ng lupang iyon maliban kung lumagda ang bawat asawa sa pagkansela o pagpapaliban ng abiso.
Ang batas
Bawat link ay nagbubukas ng mismong pinagmulan: ang seksiyon sa BC Laws o Justice Laws, ang sariling kopya ng korte ng isang desisyon, o ang pahina ng ahensiyang naglalathala nito. Ang mga link ay papunta sa opisyal na tekstong Ingles. Sinuri noong November 16, 2026.
- Family Law Act, SBC 2011, c 25, s 6: may bisa ang mga kasunduan tungkol sa mga alitan sa batas pampamilya sa hinaharap
- Family Law Act, s 7: pinapalitan lamang ng bagong kasunduan ang mga bahaging binabago nito
- Family Law Act, s 92: ang maaaring pagkasunduan ng mag-asawa tungkol sa ari-arian at utang
- Family Law Act, s 93: pagpapawalang-bisa ng mga kasunduan tungkol sa paghahati ng ari-arian
- Family Law Act, s 94: walang utos sa ari-arian sa mga bagay na saklaw ng kasunduang may saksi maliban kung ito ay ipawalang-bisa
- Family Law Act, s 99: pagsasampa ng abiso ng kasunduan sa ari-arian sa land title office
- Family Law Act, s 163: mga kasunduan tungkol sa sustento sa asawa, kasama ang pagpapalaya at mga probisyon kung kailan matatapos ang sustento
- Family Law Act, s 164: pagpapawalang-bisa ng mga kasunduan tungkol sa sustento sa asawa
- Family Law Act, s 148: may bisa lamang ang mga kasunduan sa sustento sa anak kung ginawa sa panahon o pagkatapos ng paghihiwalay
- Family Law Act, s 44: may bisa lamang ang mga kasunduan sa pag-aalaga kung ginawa sa panahon o pagkatapos ng paghihiwalay
- Family Law Act, s 198: dalawang taon mula sa pagkatuklas ng mga batayan para mag-aplay na ipawalang-bisa
Itinatanong din ng mga tao
- Kailangan bang may saksi ang kasunduan?
- Ang mga limitasyon sa pagpapawalang-bisa ay umiiral para sa nakasulat na kasunduan na sinaksihan ang bawat lagda. Maaaring ilapat ng korte ang parehong pamantayan sa nakasulat na kasunduang walang saksi kung sa tingin nito ay angkop, kaya ang pagkakaroon ng saksi ay nag-aalis ng isang argumento sa halip na lumikha ng kasunduan.
- Maaari bang sabihin ng prenup na walang sustento sa anak?
- Walang ganoong probisyon ang may bisa. Ang kasunduan tungkol sa sustento sa anak ay may bisa lamang kung ginawa sa panahon o pagkatapos ng paghihiwalay, at kahit noon, maaari itong palitan ng korte kung iba ang iuutos nito sa ilalim ng mga alituntunin sa sustento sa anak.
- Pumirma kami ng kasunduan sa pagsasama at pagkatapos ay nagpakasal. May bisa pa ba ito?
- Hindi ginagawang walang bisa ng Batas ang isang kasunduan dahil lamang nagpakasal ang magkapareha pagkatapos. Basahin ito para makita kung sinasabi nito ang mangyayari sa pagpapakasal, at ipasuri ito kung malaki ang pinagbago ng inyong kalagayan.
Basahin pa
Ang aming mga abogado
Ang bawat abogado sa aming pangkat ay nagpapraktis lamang sa batas pampamilya. Pumili ng abogado para mabasa ang kanyang profile at mag-book ng konsultasyon.
- Robert W. EvansAssociate · Mediator
- Kevin A. QuongAssociate
- Sarnj RaiAssociate
- Desiree AcostaAssociate · Mediator
- Dilveen GrewalAssociate
- Valeska KartiniAssociate
- Liam SuAssociate
- Sahaj ClaireAssociate
- Raymond BoutetAssociate
- Mckenna SeebachAssociate
- Bionca ChuAssociate
Pangkalahatang impormasyon tungkol sa batas sa British Columbia, hindi payong legal. Nagbabago ang mga batas at magkakaiba ang bawat sitwasyon; kumausap ng abogado bago kumilos batay sa anumang nasa pahinang ito.Ang pahinang ito ay salin sa Tagalog ng pahinang Ingles at para sa sanggunian lamang. Kung may anumang pagkakaiba ang Tagalog at ang Ingles, ang Ingles ang masusunod.