ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ
ਗੱਲ ਹੁਣੇ ਸਾਫ਼, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਝਗੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ’ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਖਰਚੇ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਤਾਂ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਦੋਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ (prenuptial agreement) ਉੱਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ (cohabitation agreement) ਉੱਤੇ ਉਹ ਅਣਵਿਆਹੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (marriage-like relationship) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਦੇ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਧਿਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦ (ਘਰ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਵਿਰਾਸਤ) ਨਾਲ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਧਿਰਾਂ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣ ਕਿ ਵੱਖ ਹੋਣ (separation) ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦਾ ਖਰਚਾ (spousal support) ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਮਝੌਤਾ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ
ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਧੀਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗਵਾਹ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਖ਼ੁਲਾਸੇ (financial disclosure) ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਣ, ਅਦਾਲਤ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਧਿਰ ਦਾ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇ, ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਧਿਰ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ (independent legal advice) ਲੈਣਾ ਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।