ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ
ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ — ਖ਼ਾਸ ਖਰਚਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ (child support) ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲੀ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਾਪੇ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ।
ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜਿਆਂ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਲਾਕ ਐਕਟ (Divorce Act) ਦੀ ਧਾਰਾ 15.1 ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ (guardian) ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਦੀ ਧਾਰਾ 147 ਤੋਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਣਯੋਗ ਰਕਮ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 150 ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ (Federal Child Support Guidelines) ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਕਸਦ
ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ 1 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਮਕਸਦ ਇਹ ਹਨ: (a) ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਖਰਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਕਿ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲੀ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ; (b) ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਬਣਾ ਕੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣਾ; (c) ਖਰਚੇ ਦੀ ਰਕਮ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਉਣਾ; ਅਤੇ (d) ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਕਿ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਹੋਵੇ।
ਰਕਮ ਦੀ ਗਣਨਾ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਇੱਕ ਮਾਪਾ ਜਾਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ("ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ", payor) ਉਸ ਮਾਪੇ ਜਾਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ("ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ", recipient) ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਤਰੇਏ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਮਤਰੇਏ ਮਾਪੇ ਵੱਲੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਦੇਣਯੋਗ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸਾਰਣੀ ਤੋਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ
ਮਾਪੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਤਲਾਕ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 15.1(5) ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 148 ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਧਾਰਾਵਾਂ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮਝੌਤਾ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ) ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ — ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਵੇਗੀ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ
ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਤ (best interests of the child) ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਰਕਮ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਰਕਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੇਖੋ Hunble v. MacKay, 2012 BCSC 1285 (CanLII), ਪੈਰਾ 20।