ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (BC) ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ (Federal Child Support Guidelines) ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਰਕਮ ਇੱਕ ਟੇਬਲ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਦੀ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ (ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ) ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਖਰਚੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਲੈਣਾ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ (spouse) ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਖਰਚਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ (entitlement) ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ ਕੀ ਪਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਕਮ ਅਤੇ ਮਿਆਦ ਇਸ ਤੋਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਕੀ ਹਨ; ਇੱਕ ਦਾਇਰਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ (Spousal Support Advisory Guidelines) ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ (date of separation) ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ (spouse) ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਮਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਉਸ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਇਦਾਦ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ, ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਰਾਸਤ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਤੋਹਫ਼ਾ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਇਦਾਦ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਂ। ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਧੀਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (marriage-like relationship) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ (spouse) ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ (family property) ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਰਜ਼ੇ (family debt) ਬਾਰੇ ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹਨ: ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੱਦ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ (limitation period) ਜੋ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ (separation) ਤੋਂ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਫ਼ੈਡਰਲ ਤਲਾਕ ਐਕਟ (Divorce Act) ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਹਿਮਤੀ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਜੋ ਸਰਪ੍ਰਸਤ (guardian) ਅਜਿਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 60 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟਿਸ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਕੋਲ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ 30 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸ ਨੇ ਕੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਮਾਂ (parenting time) ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵੱਖ ਹੋਇਆਂ (separation) ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧ ਤਲਾਕ ਬੀ.ਸੀ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ (Supreme Court of BC) ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ (registry) ਰਾਹੀਂ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਪਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਫ਼ਾਈਲ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੱਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਹੁਕਮ ਹੋਣ ਤੋਂ 31 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬੀ.ਸੀ. ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ "ਸਪੁਰਦਗੀ" (custody) ਅਤੇ "ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਹੱਕ" (access) ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਧੀਨ, ਜੋ ਵੀ ਮਾਪਾ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ (guardian) ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਕੋਲ ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ; ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਾ ਹਰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਤ (best interests of the child) ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੰਨ ਕੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਹਾਂ। ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਧੀਨ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਧਿਰਾਂ ਲਈ ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਕੀਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾ। ਅਦਾਲਤ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ (spousal support) ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਾਸ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੱਸਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦਾ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਣਾ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਉਚਿਤ (significantly unfair) ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ (child support) ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ (Child Support Guidelines) ਮੁਤਾਬਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁੜ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।