ਕੀ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ (separation agreement) ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ। ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਧੀਨ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਧਿਰਾਂ ਲਈ ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਕੀਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾ। ਅਦਾਲਤ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ (spousal support) ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਾਸ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੱਸਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦਾ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਣਾ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਉਚਿਤ (significantly unfair) ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ (child support) ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ (Child Support Guidelines) ਮੁਤਾਬਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁੜ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਲਈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਝਗੜਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ (consideration) ਜਾਂ ਨਾ, ਕੋਈ ਵਿਚੋਲਾ (mediator) ਜਾਂ ਵਕੀਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾ, ਜਾਂ ਇਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਨਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਦਾਇਰ ਕਰਨਾ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ: ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ।
ਜਾਇਦਾਦ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਜਿੱਥੇ ਸਮਝੌਤਾ ਲਿਖਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਗਵਾਹ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਅਦਾਲਤ ਜਾਇਦਾਦ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ, ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ, ਕਿਸੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਨੇ ਅਹਿਮ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਲਤ ਦਾ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ, ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਜਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ, ਜਾਂ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਆਮ ਆਧਾਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਬਾਅ। ਉਦੋਂ ਵੀ, ਜੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਦਾਲਤ ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਉਚਿਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਤੋਲ ਕੇ ਕਿ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਇਹੀ ਆਧਾਰ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਵਾਧੇ ਨਾਲ: ਕੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਉਚਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਪਰਖਣ ਵੇਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਛੋਟ (release) ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਇਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ ਤਾਂ ਹੀ ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਅਦਾਲਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਧੀਨ ਵੱਖਰਾ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ।
ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ
ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ, ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ, ਜਾਂ ਵਾਜਬ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਣ, ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਐਕਟ ਹਰ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ (independent legal advice) ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਕਰੇ ਕਿ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਵਾਬ ਇਹੀ ਸਲਾਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਆਧਾਰਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਵਾਬ ਪੂਰੀ ਵਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ
ਹਰ ਲਿੰਕ BC Laws ਜਾਂ Justice Laws ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਿੰਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖਤ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼: November 9, 2026।
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act, SBC 2011, c 25), ਧਾਰਾ 6: ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਝਗੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ ਮੰਨਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 93: ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ ਰੱਦ ਕਰਨਾ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 148: ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 163: ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ, ਛੋਟ ਸਮੇਤ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 164: ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ ਰੱਦ ਕਰਨਾ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 198: ਆਧਾਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ
ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
- ਕੀ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਗਵਾਹ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
- ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ ਉਸ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਹਰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਗਵਾਹ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਅਦਾਲਤ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਝੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਗਵਾਹ ਵਾਲੇ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕਸੌਟੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਵਾਹ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
- ਕੀ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਹਾਂ, ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਦਾਲਤ ਹੀ, ਐਕਟ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ, ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਅੰਦਰ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (BC) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੈੱਬਪੰਨੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।