ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ (child support) ਕਿਵੇਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (BC) ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ (Federal Child Support Guidelines) ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਰਕਮ ਇੱਕ ਟੇਬਲ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਦੀ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ (ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ) ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਖਰਚੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਟੇਬਲ ਵਾਲੀ ਰਕਮ (table amount)
ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਕਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਪਾ ਜਿਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੰਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਮਾਪੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿੱਤੀ ਰਕਮ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਾਪੇ ਦੀ T1 ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ (total income) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ III (Schedule III) ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਾਪੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਘੱਟ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਘਟਦੀ-ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਉਸ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਹਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਨਿਯਮ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਲਾਕ ਐਕਟ (Divorce Act) ਅਨੁਸਾਰ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ੈਡਰਲ ਟੇਬਲ ਹੀ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਾਸ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਖਰਚੇ (special or extraordinary expenses, ਧਾਰਾ 7 ਦੇ ਖਰਚੇ)
ਟੇਬਲ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਦਾਲਤ ਇਹਨਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਮਾਪੇ ਦੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਬੀਮੇ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਿਹਤ ਦੇ ਉਹ ਖਰਚੇ ਜੋ ਬੀਮਾ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ $100 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ (post-secondary education), ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਅਸਧਾਰਨ ਖਰਚੇ। ਸਬਸਿਡੀਆਂ, ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੱਲੋਂ ਪਾਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਖਰਚਾ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਝਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ (shared parenting)
ਜੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਕੋਲ ਬੱਚਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40% ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਟੇਬਲ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਦਾਲਤ ਇਹ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟੇਬਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਮਾਪਾ ਕਿੰਨਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਬੱਚੇ ਲਈ ਦੋ ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਕੀ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਟੇਬਲ ਵਾਲੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਆਪਸੀ ਕਟੌਤੀ (set-off) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ।
ਬੇਲੋੜੀ ਤੰਗੀ (undue hardship), ਮਤਰੇਏ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਬੱਚੇ
ਕੋਈ ਮਾਪਾ ਬੇਲੋੜੀ ਤੰਗੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖਰੀ ਰਕਮ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਲਏ ਗਏ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਰਜ਼ੇ, ਜਾਂ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸਮੇਂ (parenting time) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਖਰਚਾ; ਪਰ ਜੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਮਾਪੇ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਦੋਵਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਚਾ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਸ ਮਤਰੇਏ ਮਾਪੇ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਖਰਚਾ ਦੇਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਤੇ। 19 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲਈ, ਅਦਾਲਤ ਟੇਬਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਮੁਤਾਬਕ ਰਕਮ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ।
ਸਮਝੌਤੇ
ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਖ ਹੋਣ (separation) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਕੀਤਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੀ ਪਾਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਦੀ ਰਕਮ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਹੈ, ਅਦਾਲਤ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਪੇ ਆਪਸੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਕਾਨੂੰਨ
ਹਰ ਲਿੰਕ BC Laws ਜਾਂ Justice Laws ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਿੰਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖਤ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼: November 9, 2026।
- ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ (Federal Child Support Guidelines, SOR/97-175), ਧਾਰਾ 3: ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਾਲੀ ਰਕਮ, ਅਤੇ ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਿਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਟੇਬਲ
- ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਧਾਰਾ 7: ਖ਼ਾਸ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਖਰਚੇ, ਆਮਦਨ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
- ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਧਾਰਾ 9: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40% ਸਾਂਝਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
- ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਧਾਰਾ 10: ਬੇਲੋੜੀ ਤੰਗੀ, ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਾਲੀ ਕਸੌਟੀ
- ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਡਰਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਧਾਰਾ 16: ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ T1 ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਤੋਂ, ਅਨੁਸੂਚੀ III ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਕਰਕੇ
- ਤਲਾਕ ਐਕਟ (Divorce Act, RSC 1985, c 3 (2nd Supp)), ਧਾਰਾ 15.1: ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act, SBC 2011, c 25), ਧਾਰਾ 147: ਹਰ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ (guardian) ਦਾ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼; ਮਤਰੇਏ ਮਾਪੇ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 148: ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਦੋਂ ਪਾਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 150: ਰਕਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
- ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਿਹੜੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਖਰਚਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਦੀ T1 ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ III ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਮਾਪੇ ਦੀ ਅਸਲ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਸੈਲਫ਼-ਇੰਪਲੌਇਡ) ਮਾਪਾ ਜਾਂ ਘਟਦੀ-ਵਧਦੀ ਆਮਦਨ ਵਾਲਾ ਮਾਪਾ, ਉੱਥੇ ਅਦਾਲਤ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅੰਕੜਾ ਵਰਤ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਕੀ ਮਾਪੇ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?
- ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ ਤਾਂ ਹੀ ਪਾਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਹੈ, ਅਦਾਲਤ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਕਮ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (BC) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੈੱਬਪੰਨੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।