Thời gian nuôi dạy con và quyền thăm nom
Thời gian con cái ở bên những người lớn trong cuộc sống của các em.
Đối với người không kết hôn, Luật Gia đình (Family Law Act) dùng "thời gian nuôi dạy con" (parenting time) cho người giám hộ và "quyền tiếp xúc" (contact) cho người không phải là người giám hộ. Đối với người có kết hôn, Luật Ly hôn (Divorce Act) không còn dùng "quyền nuôi con" (custody) và "quyền thăm nom" (access): từ ngày 1 tháng 3 năm 2021, luật này nói về "thời gian nuôi dạy con" và "trách nhiệm ra quyết định" (decision-making responsibility) theo lệnh nuôi dạy con, và "quyền tiếp xúc" theo lệnh tiếp xúc.
Thời gian nuôi dạy con và quyền tiếp xúc
Đối với người không kết hôn, Điều 42 và Điều 59 của Luật Gia đình (Family Law Act) dùng thuật ngữ "thời gian nuôi dạy con" (parenting time) cho người giám hộ (guardian) và "quyền tiếp xúc" (contact) cho người không phải là người giám hộ. Thời gian nuôi dạy con là thời gian trẻ ở với người giám hộ; trong thời gian nuôi dạy con, người giám hộ có thể thực hiện trách nhiệm đưa ra quyết định hằng ngày. Quyền tiếp xúc là thời gian trẻ ở với người không phải là người giám hộ; người này không được giao trách nhiệm đưa ra quyết định hằng ngày. Đối với người có kết hôn, Luật Ly hôn (Divorce Act) hiện dùng những từ tương tự. Theo Điều 16.1, tòa án có thể ra "lệnh nuôi dạy con" (parenting order) phân chia "thời gian nuôi dạy con", tức thời gian trẻ được một người chăm sóc, và "trách nhiệm ra quyết định" (decision-making responsibility) đối với các quyết định quan trọng về phúc lợi của trẻ, bao gồm sức khỏe, giáo dục, văn hóa, ngôn ngữ, tôn giáo và tâm linh, và các hoạt động ngoại khóa quan trọng (Điều 2). Trừ khi tòa án ra lệnh khác, người có thời gian nuôi dạy con đưa ra các quyết định hằng ngày trong thời gian đó (Điều 16.2). Người không phải là vợ hoặc chồng, chẳng hạn ông bà, có thể xin "lệnh tiếp xúc" (contact order) theo Điều 16.5 khi được tòa án cho phép.
Quyền thăm nom (access): thuật ngữ cũ
Cho đến ngày 1 tháng 3 năm 2021, Điều 16 của Luật Ly hôn dùng "quyền nuôi con" (custody) và "quyền thăm nom" (access). Các thuật ngữ này đã bị thay thế, nhưng nhiều người vẫn dùng, và các lệnh tòa ban hành trước khi có thay đổi vẫn dùng. Trừ khi tòa án ra lệnh khác, vợ hoặc chồng có quyền thăm nom theo một lệnh như vậy của Luật Ly hôn nay được coi là có thời gian nuôi dạy con (Điều 35.4), và người không phải là vợ hoặc chồng có quyền thăm nom được coi là có quyền tiếp xúc theo lệnh tiếp xúc (Điều 35.5).
Tòa án quyết định như thế nào
Tiêu chuẩn duy nhất là lợi ích tốt nhất của trẻ. Theo Điều 37 của Luật Gia đình, cha mẹ và tòa án chỉ được xem xét lợi ích tốt nhất của trẻ, và một sắp xếp không vì lợi ích tốt nhất của trẻ trừ khi nó bảo vệ sự an toàn, an ninh và phúc lợi về thể chất, tâm lý và tình cảm của trẻ ở mức cao nhất có thể. Điều 40 bổ sung rằng không có sắp xếp cụ thể nào được mặc nhiên coi là tốt nhất, kể cả thời gian nuôi dạy con chia đều. Theo Luật Ly hôn, tòa án cũng chỉ xem xét lợi ích tốt nhất của trẻ (Điều 16(1)), trong đó ưu tiên hàng đầu là sự an toàn, an ninh và phúc lợi về thể chất, tình cảm và tâm lý của trẻ (Điều 16(2)). Trước đây, tòa án bắt đầu từ một nguyên tắc gọi là "tiếp xúc tối đa" (maximum contact), xuất phát từ Điều 16(10) cũ của Luật Ly hôn. Quy định đó đã bị thay thế vào ngày 1 tháng 3 năm 2021: Điều 16(6) hiện quy định rằng trẻ nên có nhiều thời gian với mỗi bên nhất trong chừng mực phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ. Thời gian với mỗi bên cha mẹ là quan trọng, nhưng thước đo là lợi ích tốt nhất của trẻ, chứ không phải một tỷ lệ thời gian cố định.
Trên thực tế
Điều gì là tốt nhất tùy thuộc vào đứa trẻ. Trẻ còn rất nhỏ không thể chia thời gian giữa cha và mẹ, và phải ở với người chăm sóc chính nhiều thời gian hơn đáng kể cho đến khoảng hai tuổi. Trẻ ở tuổi đi học thường cần sự ổn định về nơi ở, và chẳng hạn có thể đến thăm vào các cuối tuần xen kẽ cùng một buổi tối trong tuần. Có những mối quan hệ có tiền sử bạo lực hoặc lạm dụng chất gây nghiện, và điều này có thể dẫn đến việc thời gian nuôi dạy con hoặc quyền tiếp xúc bị giới hạn chỉ vào ban ngày, ở nơi công cộng, có sự giám sát của một người bạn hoặc người thân là bên thứ ba, hoặc thậm chí có sự giám sát của một tổ chức chuyên nghiệp. Sau khoảng mười hai tuổi, khi trẻ lớn hơn, ý kiến của chính các em trở nên quan trọng hơn.