Những câu hỏi mọi người thường hỏi trước tiên.
Mỗi trang đưa ra câu trả lời trong vài câu, sau đó là căn cứ pháp luật kèm đường dẫn đến chính điều luật đó, rồi giải thích ý nghĩa trên thực tế. Đây là thông tin chung về pháp luật British Columbia, không phải là tư vấn về vụ việc của quý vị.
- Tiền cấp dưỡng con tại British Columbia được tính như thế nào?
Tiền cấp dưỡng con (child support) tại BC được xác định theo Hướng dẫn Liên bang về Cấp dưỡng Con (Federal Child Support Guidelines). Số tiền cơ bản lấy từ một bảng, tùy theo tổng thu nhập hằng năm trước thuế của bên cha mẹ chi trả và số con. Các chi phí đặc biệt như chi phí giữ trẻ và chi phí y tế được cộng thêm và chia theo tỷ lệ thu nhập của cha mẹ.
Đọc câu trả lời - Tiền cấp dưỡng vợ/chồng tại British Columbia được quyết định như thế nào?
Không có quyền đương nhiên được hưởng tiền cấp dưỡng vợ/chồng (spousal support). Trước hết người phối ngẫu phải chứng minh mình có quyền được cấp dưỡng (entitlement), điều này phụ thuộc vào ảnh hưởng kinh tế của mối quan hệ và sự đổ vỡ của nó. Sau đó, số tiền và thời hạn tùy thuộc vào thời gian hai người sống chung, vai trò của mỗi người, và khả năng tài chính và nhu cầu của họ, với Hướng dẫn Tư vấn về Cấp dưỡng Vợ/Chồng (Spousal Support Advisory Guidelines) được dùng để đưa ra một khoảng.
Đọc câu trả lời - Tài sản gia đình (family property) và tài sản loại trừ (excluded property) tại BC khác nhau thế nào?
Tài sản gia đình là mọi thứ mà một trong hai bên sở hữu vào ngày ly thân, và mỗi bên được suy đoán có quyền hưởng một nửa. Tài sản loại trừ là những gì một bên mang vào mối quan hệ hoặc nhận được cho riêng mình trong thời gian quan hệ, chẳng hạn tài sản thừa kế hoặc quà tặng từ một người ngoài cuộc hôn nhân. Người đó giữ lại bản thân tài sản loại trừ, nhưng phần tăng giá trị của nó trong thời gian quan hệ thì được chia.
Đọc câu trả lời - Người phối ngẫu không kết hôn (sống chung như vợ chồng) có cùng quyền về tài sản như vợ chồng có kết hôn tại BC không?
Phần lớn là có. Theo Luật Gia đình (Family Law Act) của BC, những người đã sống chung trong quan hệ tương tự hôn nhân (marriage-like relationship) liên tục ít nhất hai năm là người phối ngẫu, và các quy định về tài sản gia đình và nợ gia đình áp dụng cho họ như cho vợ chồng có kết hôn. Những điểm khác biệt là ngưỡng hai năm, thời hiệu tính từ khi ly thân thay vì ly hôn, và Luật Ly hôn (Divorce Act) liên bang không áp dụng.
Đọc câu trả lời - Tôi có thể chuyển nhà cùng con sau khi ly thân tại BC không?
Không thể nếu không thông báo, và thường cũng không thể nếu không có sự đồng ý hoặc lệnh tòa. Khi có thỏa thuận bằng văn bản hoặc lệnh tòa về việc nuôi dạy con được áp dụng, người giám hộ (guardian) dự định chuyển đi mà việc đó sẽ ảnh hưởng đáng kể đến các mối quan hệ của con phải thông báo bằng văn bản cho người giám hộ kia ít nhất 60 ngày trước. Người giám hộ kia sau đó có 30 ngày để nộp đơn xin tòa ngăn việc chuyển đi. Ai phải chứng minh điều gì tùy thuộc vào cách thời gian nuôi dạy con (parenting time) đã được chia sẻ.
Đọc câu trả lời - Ly hôn không tranh chấp nộp hồ sơ giấy (desk order) tại BC mất bao lâu?
Khi quý vị đã ly thân được một năm, thủ tục ly hôn không tranh chấp tại BC được giải quyết trên giấy tờ qua phòng lục sự (registry) của Tòa Thượng thẩm BC, không cần ra tòa. Với hồ sơ đầy đủ và chính xác, thông thường mất từ bốn đến sáu tháng kể từ khi nộp hồ sơ đến khi có lệnh ly hôn, và việc ly hôn có hiệu lực 31 ngày sau khi lệnh được ban hành.
Đọc câu trả lời - Quyền giám hộ (guardianship), trách nhiệm làm cha mẹ (parental responsibilities) và thời gian nuôi dạy con (parenting time) tại BC có nghĩa là gì?
Pháp luật BC không dùng các từ "quyền nuôi con" (custody) và "quyền thăm nom" (access). Theo Luật Gia đình (Family Law Act), mỗi bên cha mẹ đã từng sống cùng con thường đều là người giám hộ (guardian); người giám hộ nắm giữ các trách nhiệm làm cha mẹ, tức là các quyết định về cuộc sống của con; và thời gian nuôi dạy con là thời gian con ở với mỗi người giám hộ. Mọi sắp xếp đều được quyết định chỉ dựa trên lợi ích tốt nhất của trẻ, và pháp luật không suy đoán trước bất kỳ sắp xếp nào.
Đọc câu trả lời - Thỏa thuận ly thân có tính ràng buộc tại BC không?
Có. Theo Luật Gia đình (Family Law Act) của BC, một thỏa thuận giải quyết tranh chấp luật gia đình ràng buộc các bên, dù có được nộp lưu tại tòa hay không và dù có luật sư tham gia hay không. Tòa án chỉ có thể hủy bỏ các điều khoản về tài sản hoặc tiền cấp dưỡng vợ/chồng vì những lý do cụ thể, chẳng hạn không công khai thông tin hoặc một bên không hiểu thỏa thuận, hoặc khi thỏa thuận đã trở nên bất công đáng kể (significantly unfair). Các điều khoản về tiền cấp dưỡng con luôn có thể được xem xét lại đối chiếu với Hướng dẫn về Cấp dưỡng Con (Child Support Guidelines).
Đọc câu trả lời - Tôi có thể có luật sư của Trợ giúp Pháp lý BC (Legal Aid BC) cho vụ việc luật gia đình tại British Columbia không?
Đôi khi có. Legal Aid BC trả tiền thuê luật sư trong các vụ việc gia đình nghiêm trọng: chủ yếu khi sự an toàn của quý vị hoặc của con quý vị bị đe dọa, khi quý vị bị ngăn cản gặp con hoặc con có thể bị đưa ra khỏi tỉnh bang vĩnh viễn, và khi Bộ Trẻ em và Phát triển Gia đình (Ministry of Children and Family Development, MCFD) đã đưa hoặc có thể đưa con quý vị đi. Thu nhập và tài sản của hộ gia đình quý vị cũng phải dưới mức giới hạn của tổ chức này. Nếu quý vị không đủ điều kiện để có luật sư, quý vị vẫn có thể được tư vấn pháp lý miễn phí.
Đọc câu trả lời - Làm thế nào để xin lệnh bảo vệ (protection order) tại British Columbia?
Quý vị nộp đơn lên Tòa án Tỉnh BC (Provincial Court) hoặc Tòa Thượng thẩm BC (Supreme Court) theo Phần 9 của Luật Gia đình (Family Law Act). Thẩm phán có thể ra lệnh nếu bạo lực gia đình (family violence) có khả năng xảy ra và quý vị là thành viên gia đình (family member) có nguy cơ bị hại. Trong trường hợp khẩn cấp, có thể nộp đơn mà không báo trước cho người kia. Lệnh có hiệu lực một năm trừ khi thẩm phán ấn định thời hạn khác, và việc vi phạm lệnh có thể bị truy tố như một tội hình sự. Nếu quý vị đang gặp nguy hiểm tức thời, xin gọi 911.
Đọc câu trả lời - Tòa án Tỉnh BC (Provincial Court) hay Tòa Thượng thẩm BC (Supreme Court): tòa nào xét xử vụ việc gia đình của tôi tại British Columbia?
Điều đó tùy thuộc vào nhu cầu của quý vị. Chỉ Tòa Thượng thẩm mới có thể chấp thuận ly hôn hoặc phân chia tài sản và lương hưu. Cả hai tòa đều có thể quyết định về quyền giám hộ (guardianship), sắp xếp nuôi dạy con (parenting arrangements), tiền cấp dưỡng con (child support), tiền cấp dưỡng vợ/chồng (spousal support) và lệnh bảo vệ (protection order). Tòa án Tỉnh không thu lệ phí nộp hồ sơ (filing fees), vì vậy những người chỉ cần lệnh nuôi dạy con (parenting order) hoặc lệnh cấp dưỡng thường bắt đầu ở đó.
Đọc câu trả lời - Lệnh về tiền cấp dưỡng con (child support) hoặc lệnh nuôi dạy con (parenting order) có thể được thay đổi tại British Columbia không?
Có, khi hoàn cảnh đã thay đổi kể từ khi lệnh được ban hành. Đối với lệnh nuôi dạy con, sự thay đổi phải nằm ở nhu cầu hoặc hoàn cảnh của trẻ. Đối với tiền cấp dưỡng con, đó là sự thay đổi dẫn đến một số tiền khác theo Hướng dẫn Liên bang về Cấp dưỡng Con (Federal Child Support Guidelines), thường gặp nhất là thay đổi về thu nhập. Cha mẹ cũng có thể thay đổi sắp xếp của mình bằng thỏa thuận vào bất cứ lúc nào.
Đọc câu trả lời - Ai được ở lại nhà của gia đình sau khi ly thân tại British Columbia?
Bản thân việc ly thân không đòi hỏi bên nào phải dọn ra ngoài, và tên ai đứng trên giấy chủ quyền hay hợp đồng thuê nhà cũng không quyết định được vấn đề này. Nếu hai bên không thể thỏa thuận, Tòa Thượng thẩm BC (Supreme Court) có thể cho một bên quyền sử dụng độc quyền (exclusive occupation) nơi ở trong một thời hạn nhất định. Khi có bạo lực gia đình (family violence), lệnh bảo vệ (protection order) có thể buộc một người rời đi và tránh xa.
Đọc câu trả lời - Điều gì xảy ra nếu tiền cấp dưỡng con (child support) hoặc tiền cấp dưỡng vợ/chồng (spousal support) không được trả tại British Columbia?
Tiền cấp dưỡng chưa trả trở thành tiền nợ cấp dưỡng (arrears): một khoản nợ vẫn phải trả và chịu lãi. Cơ quan Cưỡng chế Cấp dưỡng Gia đình BC (BC Family Maintenance Agency) cưỡng chế thi hành lệnh cấp dưỡng và các thỏa thuận đã nộp lưu mà không thu phí. Cơ quan này có thể lấy tiền từ tiền lương và tài khoản ngân hàng, đăng ký lệnh đối với đất đai, khiến giấy phép lái xe bị hủy, và yêu cầu chính phủ liên bang đình chỉ hộ chiếu. Tòa án có thể ra lệnh trả tiền và, như biện pháp cuối cùng, phạt tù.
Đọc câu trả lời - Điều gì xảy ra khi Bộ Trẻ em và Phát triển Gia đình (Ministry of Children and Family Development, MCFD) đưa trẻ đi tại British Columbia?
Bộ phải đến Tòa án Tỉnh BC (Provincial Court) trong vòng bảy ngày để dự phiên điều trần trình diện (presentation hearing), tại đó thẩm phán quyết định trẻ sẽ ở đâu trong thời gian này. Sau đó, phiên điều trần bảo vệ (protection hearing) phải bắt đầu trong vòng 45 ngày. Tòa án có thể trả trẻ về, có hoặc không có giám sát, hoặc giao trẻ cho người khác hoặc cho Bộ chăm sóc trong một thời gian có hạn. Cha mẹ có thể tham gia mọi phiên điều trần, có thể yêu cầu quyền thăm nom (access), và có thể có luật sư của Trợ giúp Pháp lý BC (Legal Aid BC) nếu đáp ứng điều kiện tài chính.
Đọc câu trả lời - Thuê luật sư gia đình tại British Columbia tốn bao nhiêu, và tiền ký quỹ luật sư (retainer) hoạt động như thế nào?
Phần lớn luật sư gia đình tính phí theo giờ, trừ vào tiền ký quỹ luật sư, là khoản tiền đặt cọc được giữ trong tài khoản ủy thác (trust account) của văn phòng luật. Luật sư phải gửi hóa đơn cho quý vị trước khi lấy phí từ khoản này, và phần không dùng đến được hoàn lại cho quý vị. Tổng chi phí chủ yếu tùy thuộc vào mức độ tranh chấp và số bước tố tụng cần thiết tại tòa. Luật sư không được tính phí theo phần trăm kết quả trong vụ việc nuôi dạy con, và quý vị có thể yêu cầu lục sự tòa án (registrar) xem xét bất kỳ hóa đơn nào.
Đọc câu trả lời