Hòa giải gia đình tại BC diễn ra như thế nào, và có cần luật sư không?
Trong hòa giải, một hòa giải viên (mediator) trung lập giúp những người đang ly thân tự đạt được thỏa thuận của họ; hòa giải viên không quyết định điều gì. Luật Gia đình (Family Law Act) của BC khuyến khích hòa giải, hòa giải viên gia đình phải đáp ứng các tiêu chuẩn do quy định ấn định, và tại nhiều phòng lục sự của Tòa án Tỉnh (Provincial Court), quý vị phải thử một buổi trước khi nộp hầu hết các đơn. Quý vị không cần luật sư để hòa giải, nhưng hòa giải viên phải cho quý vị biết tầm quan trọng của tư vấn pháp lý độc lập (independent legal advice), và quý vị có thể đưa luật sư đi cùng.
Hòa giải là gì
Luật Gia đình gọi hòa giải, luật gia đình hợp tác (collaborative family law), trọng tài và các quy trình tương tự là "giải quyết tranh chấp gia đình" (family dispute resolution): những cách giải quyết tranh chấp gia đình ngoài tòa án. Một mục đích của luật này là khuyến khích mọi người giải quyết tranh chấp thông qua thỏa thuận và giải quyết tranh chấp gia đình trước khi ra tòa. Luật Ly hôn (Divorce Act) cũng nói như vậy đối với vợ chồng đang ly hôn khi điều đó phù hợp.
Trong hòa giải, hòa giải viên giúp hai người cùng bàn bạc các vấn đề (nuôi dạy con, tiền cấp dưỡng, tài sản và nợ) và tìm những điều khoản cả hai có thể chấp nhận. Hòa giải viên không quyết định điều gì. Đó là điểm khác với trọng tài (arbitration), nơi trọng tài viên thực sự đưa ra quyết định.
Ai có thể là hòa giải viên gia đình
Chỉ hòa giải viên đủ tiêu chuẩn là chuyên gia giải quyết tranh chấp gia đình (family dispute resolution professional) mới được hòa giải một tranh chấp luật gia đình. Quy định thi hành Luật Gia đình (Family Law Act Regulation) liệt kê những người đủ tiêu chuẩn: luật sư đáp ứng các yêu cầu về đào tạo và hành nghề của Hội Luật sư British Columbia (Law Society of British Columbia) đối với hòa giải viên gia đình, thành viên của một số danh sách hòa giải viên gia đình được công nhận, cố vấn công lý gia đình (family justice counsellors), và những người khác đáp ứng các yêu cầu đã định về kinh nghiệm và đào tạo, kể cả đào tạo về bạo lực gia đình. Trước khi bắt đầu, hòa giải viên phải lập thỏa thuận hòa giải (agreement to mediate) bằng văn bản với cả hai người và xác nhận bằng văn bản rằng hòa giải viên đáp ứng các yêu cầu đó. Hai luật sư tại RWE Family Law, Robert W. Evans và Desiree Acosta, là hòa giải viên luật gia đình được công nhận.
Sàng lọc vì sự an toàn
Mọi chuyên gia giải quyết tranh chấp gia đình, kể cả hòa giải viên, đều phải đánh giá xem có thể có bạo lực gia đình (family violence) hay không và, nếu có, nó có thể ảnh hưởng đến mức nào đến sự an toàn của một người và khả năng thương lượng một thỏa thuận công bằng. Sau đó, chuyên gia sẽ thảo luận những loại quy trình nào là nên dùng. Hòa giải không phù hợp với mọi gia đình.
Khi nào bắt buộc phải hòa giải
Tại 46 phòng lục sự của Tòa án Tỉnh là phòng lục sự giải quyết sớm (early resolution registry), bao gồm Vancouver (Robson Square), Surrey, New Westminster, Richmond, North Vancouver và Port Coquitlam, trước khi nộp hầu hết các đơn, một người phải nộp thông báo giải quyết (notice to resolve), tham gia đánh giá nhu cầu (needs assessment), hoàn thành chương trình giáo dục làm cha mẹ (parenting education program) và tham dự ít nhất một buổi giải quyết tranh chấp đồng thuận (consensual dispute resolution): hòa giải với một hòa giải viên gia đình đủ tiêu chuẩn, một quy trình luật gia đình hợp tác, hoặc thương lượng có hỗ trợ về tiền cấp dưỡng với một nhân viên cấp dưỡng con (child support officer). Người đánh giá nhu cầu có thể quyết định rằng một buổi như vậy là không phù hợp. Các bước này không bắt buộc đối với lệnh bảo vệ (protection order), vấn đề nuôi dạy con ưu tiên (priority parenting matter), chuyển nơi cư trú (relocation), lệnh đồng thuận (consent order), lệnh quản lý vụ việc (case management order) hoặc lệnh cưỡng chế thi hành (enforcement order).
Tại Tòa Thượng thẩm BC (Supreme Court), khi vụ việc đã bắt đầu, một trong hai bên có thể tống đạt thông báo hòa giải (notice to mediate) cho bên kia, thường không sớm hơn 90 ngày sau khi văn bản trả lời đầu tiên được nộp và không muộn hơn 90 ngày trước phiên xét xử. Khi đó hai bên phải chọn một hòa giải viên và tham dự. Hòa giải viên gặp riêng từng người trước, sàng lọc tình trạng mất cân bằng quyền lực và ngược đãi, và có thể chấm dứt quy trình nếu hòa giải không phù hợp. Bên có lệnh bảo vệ hoặc cam kết giữ hòa bình (peace bond) đối với bên kia không phải tham dự.
Quý vị có cần luật sư không?
Không có luật nào đòi hỏi phải có luật sư khi hòa giải. Nhưng theo quy trình thông báo hòa giải của Tòa Thượng thẩm, hòa giải viên phải thảo luận với mỗi người về tầm quan trọng của tư vấn pháp lý độc lập, và thỏa thuận hòa giải phải ghi rằng hòa giải viên đã làm như vậy. Mỗi người có thể đưa luật sư đến các buổi gặp. Nhiều người tự tham gia hòa giải và gặp luật sư trước và sau, để họ biết quyền của mình khi bắt đầu và hiểu những gì mình ký.
Kết quả của hòa giải
Thỏa thuận đạt được trong hòa giải ràng buộc những người lập ra nó, dù có được nộp lưu tại tòa hay không. Thỏa thuận bằng văn bản về tiền cấp dưỡng con hoặc tiền cấp dưỡng vợ/chồng đã được nộp lưu tại tòa có thể được cưỡng chế thi hành như một lệnh tòa. Luật Gia đình cũng làm ngưng tính thời hiệu hai năm đối với yêu cầu về tài sản và tiền cấp dưỡng vợ/chồng trong khi các bên phối ngẫu đang giải quyết tranh chấp gia đình với một chuyên gia.
Căn cứ pháp luật
Mỗi đường dẫn mở chính nguồn tài liệu đó: điều luật trên trang BC Laws hoặc Justice Laws, bản phán quyết do chính tòa án công bố, hoặc trang của cơ quan công bố tài liệu đó. Các đường dẫn dưới đây đều dẫn đến văn bản chính thức bằng tiếng Anh. Ngày kiểm tra: 16 tháng 11, 2026.
- Luật Gia đình (Family Law Act, SBC 2011, c 25), Điều 1: định nghĩa giải quyết tranh chấp gia đình và chuyên gia giải quyết tranh chấp gia đình
- Luật Gia đình, Điều 4: khuyến khích giải quyết ngoài tòa án
- Luật Gia đình, Điều 5: nghĩa vụ cung cấp thông tin đầy đủ và trung thực
- Luật Gia đình, Điều 6: thỏa thuận có tính ràng buộc, dù có hay không có hòa giải viên hoặc việc nộp lưu
- Luật Gia đình, Điều 8: nghĩa vụ của chuyên gia sàng lọc bạo lực gia đình và thảo luận các lựa chọn
- Luật Gia đình, Điều 9: các bên phải tuân theo mọi yêu cầu bắt buộc về giải quyết tranh chấp
- Luật Gia đình, Điều 198(5): thời hiệu tạm ngưng trong thời gian giải quyết tranh chấp gia đình
- Quy định thi hành Luật Gia đình (Family Law Act Regulation, BC Reg 347/2012), Điều 4: ai đủ tiêu chuẩn làm hòa giải viên gia đình, và thỏa thuận bằng văn bản cùng xác nhận
- Quy tắc Gia đình của Tòa án Tỉnh (Provincial Court Family Rules, BC Reg 120/2020), Quy tắc 2: định nghĩa giải quyết tranh chấp đồng thuận
- Quy tắc Gia đình của Tòa án Tỉnh, Quy tắc 10: các bước giải quyết sớm trước khi nộp đơn
- Quy tắc Gia đình của Tòa án Tỉnh, Quy tắc 12: các đơn không cần những bước đó
- Quy tắc Gia đình của Tòa án Tỉnh, Quy tắc 18 và 21: ít nhất một buổi giải quyết tranh chấp đồng thuận trừ khi không phù hợp, và nộp đơn khi đã hoàn thành các bước của chính mình
- Quy tắc Gia đình của Tòa án Tỉnh, Phụ lục 1 (Appendix 1): danh sách các phòng lục sự giải quyết sớm
- Quy định về Thông báo Hòa giải (Gia đình) (Notice to Mediate (Family) Regulation, BC Reg 296/2007), Điều 3 và 5: bắt đầu hòa giải trong vụ việc tại Tòa Thượng thẩm, và thời điểm
- Quy định về Thông báo Hòa giải (Gia đình), Điều 13, 14 và 19: sàng lọc, tư vấn pháp lý độc lập, và tham dự cùng luật sư
- Quy định về Thông báo Hòa giải (Gia đình), Điều 23: khi nào một bên không cần tham dự, kể cả khi có lệnh bảo vệ
- Luật Ly hôn (Divorce Act, RSC 1985, c 3 (2nd Supp)), Điều 7.3: vợ chồng đang ly hôn nên thử giải quyết tranh chấp gia đình khi phù hợp
Mọi người cũng hỏi
- Những gì chúng tôi nói trong hòa giải có được giữ kín không?
- Thỏa thuận hòa giải bằng văn bản của hòa giải viên đặt ra các điều khoản, và đối với hòa giải theo quy trình thông báo hòa giải của Tòa Thượng thẩm, quy định hạn chế việc tiết lộ những gì đã được nói, với một số ngoại lệ hạn chế. Hãy đề nghị hòa giải viên giải thích các điều khoản bảo mật trước khi quý vị ký.
- Bên cha mẹ kia có thể buộc tôi tham gia hòa giải không?
- Trong vụ việc tại Tòa Thượng thẩm thì có: thông báo hòa giải buộc bên kia phải tham dự trừ khi có trường hợp miễn trừ, chẳng hạn có lệnh bảo vệ. Tại phòng lục sự giải quyết sớm của Tòa án Tỉnh, phải tham dự một buổi trước khi nộp hầu hết các đơn, trừ khi người đánh giá nhu cầu hoặc hòa giải viên thấy là không phù hợp.
- Nếu hòa giải không thành thì sao?
- Không có gì được coi là đã thỏa thuận trừ khi cả hai người đều đồng ý. Quý vị vẫn có thể ra tòa, và tại phòng lục sự giải quyết sớm, khi đã hoàn thành các bước bắt buộc, quý vị có thể nộp đơn ngay cả khi bên kia chưa hoàn thành.
Đọc thêm
Luật sư của chúng tôi
Mỗi luật sư trong đội ngũ của chúng tôi chỉ hành nghề trong lĩnh vực luật gia đình. Xin chọn một luật sư để xem hồ sơ và đặt lịch tư vấn.
- Robert W. EvansLuật sư cộng sự · Hòa giải viên
- Kevin A. QuongLuật sư cộng sự
- Sarnj RaiLuật sư cộng sự
- Desiree AcostaLuật sư cộng sự · Hòa giải viên
- Dilveen GrewalLuật sư cộng sự
- Valeska KartiniLuật sư cộng sự
- Liam SuLuật sư cộng sự
- Sahaj ClaireLuật sư cộng sự
- Raymond BoutetLuật sư cộng sự
- Mckenna SeebachLuật sư cộng sự
- Bionca ChuLuật sư cộng sự
Trên đây là thông tin chung về pháp luật tại British Columbia, không phải là tư vấn pháp lý. Pháp luật có thể thay đổi và hoàn cảnh của mỗi người mỗi khác; xin tham khảo ý kiến luật sư trước khi hành động dựa trên bất kỳ nội dung nào ở đây.Trang này là bản dịch tiếng Việt của trang tiếng Anh, chỉ để tham khảo. Nếu có bất kỳ khác biệt nào giữa bản tiếng Việt và bản tiếng Anh, bản tiếng Anh được ưu tiên áp dụng.