ਕੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (BC) ਵਿੱਚ ਅਣਵਿਆਹੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ (common-law spouses) ਦੇ ਜਾਇਦਾਦ ਬਾਰੇ ਹੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਹਨ?
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਂ। ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act) ਅਧੀਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (marriage-like relationship) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ (spouse) ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ (family property) ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਰਜ਼ੇ (family debt) ਬਾਰੇ ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹਨ: ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੱਦ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ (limitation period) ਜੋ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ (separation) ਤੋਂ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਫ਼ੈਡਰਲ ਤਲਾਕ ਐਕਟ (Divorce Act) ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਕੌਣ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਲਈ, ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੋੜਾ ਖਰਚੇ (support) ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਰਿਸ਼ਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਦਿਨ ਜੋੜੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਇਦਾਦ (excluded property) ਹੈ।
ਉਹੀ ਨਿਯਮ
ਦੋ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਉੱਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੱਕ, ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਦੀ ਵੰਡ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਉਚਿਤ (significantly unfair) ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਨਾ-ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ।
ਵੱਖ ਹੋਣਾ
ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਤੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੇ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਜੋ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵੱਖ ਹੋਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ (date of separation) ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ: ਇਸ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਇਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ
ਅਣਵਿਆਹੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ (spousal support) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਕੋਲ ਤਲਾਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਲਾਕ ਐਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਣਵਿਆਹੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕਾਨੂੰਨ
ਹਰ ਲਿੰਕ BC Laws ਜਾਂ Justice Laws ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਿੰਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖਤ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼: November 9, 2026।
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ (Family Law Act, SBC 2011, c 25), ਧਾਰਾ 3: ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 81: ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਉੱਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੱਕ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 84: ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 85: ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਇਦਾਦ
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ, ਧਾਰਾ 198: ਅਣਵਿਆਹੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ
ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
- ਦੋ ਸਾਲ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
- ਉਸ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਜੋੜੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਤੱਥ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਪਤਿਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਝਗੜਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤ, ਜੋੜੇ ਨੇ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ, ਇਹ ਸਭ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
- ਕੀ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ (cohabitation agreement) ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ?
- ਹਾਂ। ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਐਕਟ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਦਾਲਤ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਆਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੱਸਣਾ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਣਉਚਿਤ ਹੋਣਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (BC) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੈੱਬਪੰਨੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।