Điều gì xảy ra khi Bộ Trẻ em và Phát triển Gia đình (Ministry of Children and Family Development, MCFD) đưa trẻ đi tại British Columbia?

Khi nào trẻ có thể bị đưa đi

Theo Luật Dịch vụ Trẻ em, Gia đình và Cộng đồng (Child, Family and Community Service Act, CFCSA), một giám đốc (director), trên thực tế là một nhân viên xã hội của Bộ hoặc một cơ quan Thổ dân được ủy quyền (delegated Aboriginal agency), có thể đưa trẻ đi mà không cần lệnh tòa nếu có căn cứ hợp lý để tin rằng trẻ cần được bảo vệ và sức khỏe hoặc sự an toàn của trẻ đang gặp nguy hiểm tức thời, hoặc không có biện pháp nào ít gây xáo trộn hơn có thể bảo vệ trẻ.

Luật liệt kê những trường hợp trẻ cần được bảo vệ. Danh sách gồm tổn hại về thể chất, lạm dụng hoặc bóc lột tình dục, bỏ bê, tổn hại về tình cảm do hành vi của cha mẹ hoặc do sống trong môi trường bạo lực gia đình (domestic violence), bị tước đi sự chăm sóc y tế cần thiết, và cha mẹ không thể hoặc không muốn chăm sóc trẻ. Luật quy định rằng trẻ không bị coi là cần được bảo vệ với lý do bị bỏ bê, hoặc cha mẹ không thể chăm sóc trẻ, chỉ vì nghèo, nhà ở không đầy đủ hoặc tình trạng sức khỏe của cha mẹ.

Giám đốc phải nhanh chóng nỗ lực hợp lý bằng mọi cách để thông báo cho từng bên cha mẹ, bằng văn bản nếu khả thi, kèm theo lý do đưa trẻ đi.

Phiên điều trần trình diện, trong vòng bảy ngày

Không muộn hơn bảy ngày sau khi đưa trẻ đi, giám đốc phải ra tòa dự phiên điều trần trình diện và trình một báo cáo bằng văn bản: lý do đưa trẻ đi, kế hoạch chăm sóc lâm thời (interim plan of care), và những biện pháp ít gây xáo trộn hơn đã được cân nhắc.

Khi kết thúc phiên điều trần, thẩm phán phải ban hành một trong bốn lệnh: trẻ tiếp tục ở dưới quyền nuôi giữ lâm thời (interim custody) của giám đốc; trẻ về nhà dưới sự giám sát của giám đốc; trẻ về nhà không có giám sát; hoặc trẻ tạm thời được giao cho một người khác đồng ý chăm sóc, chẳng hạn một người thân, dưới sự giám sát của giám đốc.

Phiên điều trần bảo vệ, trong vòng 45 ngày

Trừ khi trẻ đã được trả về ngay, tòa án ấn định phiên điều trần bảo vệ, phiên này phải bắt đầu không muộn hơn 45 ngày sau khi phiên điều trần trình diện kết thúc. Tại đó, thẩm phán quyết định trẻ có cần được bảo vệ không. Nếu không, trẻ phải được trả về.

Nếu trẻ thực sự cần được bảo vệ, thẩm phán phải lựa chọn, vì lợi ích tốt nhất của trẻ, giữa: trả trẻ về dưới sự giám sát trong tối đa sáu tháng; giao trẻ cho một người khác dưới sự giám sát; lệnh nuôi giữ tạm thời (temporary custody order) trao cho giám đốc; và lệnh nuôi giữ lâu dài (continuing custody order).

Giới hạn thời gian của việc nuôi giữ tạm thời

Lệnh nuôi giữ tạm thời không được dài quá ba tháng nếu đứa trẻ nhỏ tuổi nhất trong vụ việc dưới năm tuổi, sáu tháng nếu đứa trẻ đó từ năm đến mười một tuổi, và mười hai tháng nếu từ mười hai tuổi trở lên. Tổng cộng tất cả các lệnh tạm thời không được vượt quá 12, 18 và 24 tháng cho cùng các nhóm tuổi đó, trừ khi tòa án gia hạn giới hạn vì lợi ích tốt nhất của trẻ.

Trước khi lệnh tạm thời hết hạn, giám đốc có thể nộp đơn xin nuôi giữ lâu dài. Tòa án có thể chấp thuận nếu không có khả năng đáng kể rằng những hoàn cảnh dẫn đến việc đưa trẻ đi sẽ được cải thiện trong một thời gian hợp lý, hoặc rằng cha mẹ sẽ có thể đáp ứng nhu cầu của trẻ. Theo lệnh nuôi giữ lâu dài, giám đốc trở thành người giám hộ nhân thân (personal guardian) duy nhất của trẻ và có thể đồng ý cho trẻ được nhận làm con nuôi, vì vậy những tháng trước khi các giới hạn đó hết hạn rất quan trọng.

Cha mẹ có thể làm gì

Đến dự mọi phiên điều trần: cha hoặc mẹ có mặt khi phiên điều trần trình diện bắt đầu có quyền trở thành một bên đương sự. Yêu cầu quyền thăm nom: khi bên cha mẹ đã nuôi giữ trẻ nộp đơn, tòa án phải ra lệnh cho thăm nom trừ khi tòa thấy rằng việc thăm nom không vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Đề cử một người thân hoặc bạn bè có thể chăm sóc trẻ. Hỏi về hội nghị gia đình (family conference) hoặc hòa giải (mediation), mà Luật có quy định, để thống nhất kế hoạch chăm sóc mà không cần một phiên điều trần có tranh chấp.

Hãy có luật sư sớm. Legal Aid BC đài thọ cho cha mẹ có con đã bị hoặc có thể bị đưa đi, và mức giới hạn thu nhập cho các vụ việc này cao hơn so với các vụ việc gia đình khác.

Trẻ em Bản địa

Nếu trẻ là người Bản địa, giám đốc phải, nếu khả thi, báo cho cộng đồng First Nation của trẻ hoặc tổ chức Bản địa được chỉ định cho trẻ về phiên điều trần, và cộng đồng hoặc tổ chức đó có quyền trở thành một bên đương sự nếu có mặt khi phiên điều trần bắt đầu. Kế hoạch chăm sóc lâm thời phải nêu cách trẻ sẽ được hỗ trợ để học hỏi và thực hành truyền thống, phong tục và ngôn ngữ Bản địa của mình và để gắn bó với cộng đồng của mình. Giám đốc phải rút khỏi vụ việc khi một cơ quan quản lý Bản địa (Indigenous authority) xác nhận bằng văn bản rằng mình đang hoặc sẽ cung cấp dịch vụ trẻ em và gia đình theo luật Bản địa (Indigenous law) và yêu cầu giám đốc rút lui.