Ai được ở lại nhà của gia đình sau khi ly thân tại British Columbia?

Quyền sử dụng độc quyền

Điều 90 của Luật Gia đình (Family Law Act) cho phép Tòa Thượng thẩm cho một bên quyền sử dụng độc quyền nơi ở của gia đình (family residence) trong một thời hạn cụ thể, cùng quyền sử dụng đồ đạc và các vật dụng khác để ở đó. Nơi ở của gia đình là nơi hai vợ chồng thường sống, dù một hay cả hai người sở hữu hoặc thuê nơi đó.

Lệnh này là tạm thời. Lệnh không thay đổi quyền sở hữu nơi ở, không cho người ở lại bất kỳ quyền lợi sở hữu nào, và không cho phép sửa đổi lớn. Trong khi lệnh có hiệu lực, tòa án có thể hoãn việc bán nơi ở. Chỉ Tòa Thượng thẩm mới có thể ban hành lệnh này.

Khi nào tòa án cho quyền sử dụng độc quyền

Luật không quy định khi nào nên ban hành lệnh này. Tiêu chí đến từ các phán quyết của Tòa Thượng thẩm. Bên nộp đơn phải chứng minh hai điều: việc ở chung là bất khả thi trên thực tế (practical impossibility), và xét theo cán cân thuận tiện (balance of convenience), người đó là người thích hợp hơn để ở lại. Bất khả thi trên thực tế là một tình huống không thể chịu đựng hoặc không thể chấp nhận khi xét một cách khách quan. Hai người càng tiếp tục sống chung một nhà lâu sau khi ly thân thì càng khó chứng minh điều đó.

Về cán cân thuận tiện, tòa án cân nhắc sự bất lợi đối với mỗi bên nếu ra lệnh hoặc từ chối ra lệnh. Tòa xem xét mọi sự chậm trễ hoặc ngầm chấp nhận, cách cư xử của mỗi bên, tài chính của mỗi người, chỗ ở khác mà mỗi người có thể tìm được, và các hoàn cảnh khác như sức khỏe. Khi có con, lợi ích tốt nhất của trẻ là điều tòa án xem xét hàng đầu, và một gia đình căng thẳng đến mức lợi ích tốt nhất của trẻ không được đáp ứng thường sẽ thỏa mãn phần thứ nhất của tiêu chí.

Khi có bạo lực gia đình

Lệnh bảo vệ theo Phần 9 của Luật có thể cấm một người đến hoặc vào nơi ở, ngay cả khi người đó là chủ sở hữu hoặc có quyền chiếm hữu nơi ở. Lệnh có thể chỉ thị cảnh sát đưa người đó ra ngay lập tức hoặc trong một thời hạn định trước, và có mặt túc trực trong khi đồ đạc cá nhân được thu dọn. Tòa án Tỉnh BC (Provincial Court) hoặc Tòa Thượng thẩm đều có thể ban hành lệnh này, và trong trường hợp khẩn cấp có thể ban hành mà không thông báo.

Chi trả cho nơi ở trong thời gian chờ

Tòa án có thể ra lệnh cho một bên trả tiền thuê nhà hoặc tiền vay thế chấp, tiền điện nước, thuế, bảo hiểm và các chi phí khác của nơi ở, và có thể cấm một bên cắt các dịch vụ điện nước. Theo đơn của một bên, Tòa Thượng thẩm cũng phải cấm bên kia định đoạt tài sản đang có tranh chấp trong vụ việc, trừ khi bên kia chứng minh được yêu cầu sẽ không bị tổn hại.

Dọn ra ngoài không có nghĩa là từ bỏ phần của quý vị

Khi ly thân, mỗi bên có quyền đối với một nửa quyền lợi không phân chia trong toàn bộ tài sản gia đình (family property), bất kể mỗi người đã đóng góp bao nhiêu và ai đã sử dụng. Việc rời khỏi nơi ở không thay đổi điều đó. Ai sống ở nơi ở lúc này và cuối cùng ai nhận nơi ở, hoặc giá trị của nó, là những câu hỏi riêng biệt.

Ai được coi là người phối ngẫu

Các quy định về tài sản này áp dụng cho vợ chồng có kết hôn và những người đã sống chung trong quan hệ tương tự hôn nhân (marriage-like relationship) ít nhất hai năm. Cặp đôi sống chung dưới hai năm không phải là người phối ngẫu cho mục đích phân chia tài sản, vì vậy Điều 90 không áp dụng cho họ, dù bất kỳ thành viên gia đình nào cũng có thể xin lệnh bảo vệ.